AHLAKİ GÖRECELİK VE ÖZGÜRLÜĞÜN AHLAKI
AHLAKİ GÖRECELİK VE ÖZGÜRLÜĞÜN AHLAKI
0 Yorum
61
11-05-2022

Kavramlar insan hayatında çok önemli işlevlere sahiptir. Farkında olalım ya da olmayalım, onlar taşıdıkları anlamları itibariyle adeta insanların kullanımına sunulan hazır bilinç kalıplarıdır. İnsan olarak varoluşumuzu sürdürürken aklımızın üzerinde hareket ettiği düşünsel zemin konumunda olan bu kavramlar; bilincimizin yapı taşlarını örer. İnsanlar çoğu zaman kavramların oynadığı rolün farkında olmadan onları kullanırlar. Bilincinde olunmayan bir alışkanlık haline getirdiğimiz kavramları ezbere kullanma durumu, bunların hayatımıza katabileceği zengin potansiyeli daraltmaktadır. Her kavram kendi arka planında bir bakış açısını ve düşünce sistematiğini barındırır. Hatta yaşam tarzına dönük bir yaklaşımı barındırır. Çünkü bir kavramın ortaya çıkış süreci ancak bu barındırdıklarını gerçekleştirmişse, bu süreçlerden geçilmişse mümkündür ve onların deneyimsel etkinliği üzerine inşa edilir. Belirtilenler doğrultusunda denilebilir ki, bu kavramlara daha geniş bir çerçevede yaklaşılmalı ve taşıdıkları anlamlara ulaşılması yönünde çaba gösterilmelidir.

Bu bağlamda küresel hegemonik sistemin içine düştüğü kriz ve bunalım gerçekliği yanında, özgürlük güçlerinin de yaşadığımız dünyaya dair perspektifinde bir değişim ve dönüşüme gittikleri görülmektedir. Klasik sol teori önemli oranda aşılmakta, yeni kavramlar, tanımlar hayatımıza girmektedir. Bu kapsamda üzerinde fazlasıyla durulmayı hak eden, kavramlar-tanımlar söz konusudur. Biz de bu perspektiften hareketle  “ahlaki-politik toplum” üzerinde duracağız. Tabi denilebilir ki, bu kavramlar (ahlaki ve politik kavramları) tam olarak onların temsil edildiği ses ve biçim açısından yeni değil eskidirler. Ancak taşıdıkları anlam bakımından, yeni bir senteze kavuşmuş durumdadırlar. Bu yeni bileşke düşünsel zeminde hayatın pratik deneyimsel alanına geçip uzun süreli kullanıma tabi tutulursa, taşıdığı anlam yaygın bir algılamaya dönüşür. Ancak şimdilik böyle bir durum oluşmadığından, yeni olan bu kavramın anlaşılması için düşünsel arka planının sorgulanmaya ihtiyacı var. Bu kavram, toplumsallığı iki boyutuyla belirginleştirip sıfatlandırıyor ve bu iki sıfatlandırmanın birbiriyle ilişki ve etkileşim içinde olduğunu, kavramın biçimsel oluşumu ilk elden işaret etmektedir. Daha sonra ele alınabilecek olan bu etkileşim boyutundan ziyade, kendileri de kavramsal yapılar olan, bu sıfatlandırmaları ayrı ayrı ele almak daha doğru olur. Bu yolla kavramların “kendinden anlamlarını” oluşan mantığı ve ortaya çıktığı koşullar daha belirgin bir biçimde sorgulanabilir.

Zaten toplumsallıktan bağımsız düşünülmeyecek olan “ahlak” olgusu üzerinde ilk etapta durulmalıdır. Başlarken şöyle birçok soru sorulabilir: “Ahlak nedir? Doğru ve yanlış ahlak var mıdır? Nasıl ahlaklı olabiliriz? Neden ahlaklı olmalıyız?” İnsanların bireysel deneyim ve tecrübelerime bakıldığında, özellikle toplumla ilişkileri incelendiğinde bu olgunun sürekli farklı biçimlerde ve durumlarda karşımıza çıktığı görülür. Ve şimdi anlaşılıyor ki, bu şey neredeyse hayatımızın her alanına sızmış durumda. Bu olgu yaşantımızı biçimlendiriyor; yaşayış tarzımıza, hal ve hareketlerimize, toplumsal ilişkilerimize ve hatta duygu ve düşüncelerimize müdahale ediyor. Peki nedir bu ve neden bizi bu kadar etkiliyor “Mutlak iyi olduğu düşünülen ve insanların kendisine göre yaşadığı ilke ve kurallar bütünüdür” ahlak. Kavramın bu kadar kısa ve öz tanımlamaya tabi tutulması bizi onun basit bir olgu olduğu yanılgısına düşürmesin. Sadece an itibariyle kişi ve toplum olarak bizi ne kadar kuşattığı ve sayısız çeşitlilikte örnekleri olması olgunun kompleksliği konusunda ipuçları verir.

Öz itibariyle “düşünsel ve davranışsal” olan ahlakın ortaya çıkış sürecinin toplumsal yapılarla güçlü bağları göz önünde bulundurulduğunda, insanın toplumsallaşma sürecinin başına tekabül ettiği anlaşılır. Toplumsallık öncesi insanın fizyolojik zayıflığı göz önünde bulundurulduğunda, tek başına doğa karşısında varlığını sürdürmesi neredeyse bir mucizedir. Bu dönemde akıl ve düşünsel yeteneklerini de hemen hemen kullanamayan insanın hiçbir doğal savunma mekanizması yoktur. Güçlü dişler ve pençeler sert ve sağlam bir kabuk ya da sıcak tutacak doğal bir kürkten yoksun olan insan, varlığını sürdürmenin yolunu diğer türdeşiyle işbirliğine girmekte ve birlikte hareket etmekte bulur. Toplumsallaşma birey açısından bireyin tek başına başaramayacağı birçok hususta ona olanak ve avantaj sağlar. Güvenlik ve varlığını sürdürme konularında belli güvencelere kavuşan insanların yeni yaşam formu içinde değişmeden eskisi gibi kalması mümkün değildir. İletişim dilinin gelişmesi bilgilerin birbirine aktarılması, deneyim ve tecrübelerin ortak bir mirasa dönüşmesi, toplumsal yapının şekillenmesine ve karakter kazanmasına yol açar. Aynı zamanda bir kültürel gelişim süreci olan bu toplum, olay ve olguların zamanla tek tek bireyleri, toplumsal hareket, davranış biçimlerini, duygu, düşünce ve algı süreçlerini belirleyen kural ve ilkeleri ortaya çıkarmıştır. Misal vahşi doğa içerisinde tek başına ava çıkmamak, av sonucu elde edilen besinlerin toplumun üyelerine paylaştırılması bu kurallardan biri olabilir. Bu kural ve ilkelerinin kendinden amacı içinden çıktıkları toplumun veyahut daha genel anlamda yaşam formunun varoluşunu sürdürülmesi ve geliştirilmesidir. Ahlak işte tam da bu noktada bu amaç doğrultusunda neyin doğru neyin yanlış olduğuna ilişkin topluma ve bireylere deneyim ve tecrübe süzgecinden geçmiş formüller sunar.

Şu tespiti belirtilenler ışığında yapabiliriz: Ahlak, içinde çıktığı toplumun varoluşunu sürdürmesi ve yine o toplumun tarihsel tecrübeleri ile ortaya çıkardığı doğrulara dayanarak koşullar. Buradaki toplum olgusunu paralel bir örgütün varlığını sürdürmesinde, örgütsel ahlak ideolojisinin varlığını sürdürmesinde, ideolojik ahlak kurumsal yapıların devamının sağlanmasında, kurumsal ahlak, iş ahlakı vs gibi birçok farklı alanda özgün ahlak yapılarının olabileceğini kabul etmek suretiyle nesnelleştirmeye gidebiliriz. Asıl olan insan yaratımı olan insanın hayatını sürdürmeden ihtiyaç duyduğu (toplum aile devlet ordu meslek vb) formların varlığını sürdürmesi ve geliştirilmesinde doğruların ve yanlışların özgün versiyonlarla ortaya konulmasıdır.

Ahlaksızlık Nedir?

Çok sık bir şekilde yakın çevremizde dahi duymuşuzdur birilerinin birilerini ahlaksızlıkla suçladığını. Ya da bir toplumun bir başka toplumu bir dinin üyelerinin bir başka dinin üyelerini ahlaksızlık ile itham ettiğini. Burada can alıcı soru şu şekilde oluyor? Ahlaksız olan toplum, birey, sistem, din vs. var mıdır? Böyle bir şey mümkün müdür? Baştan söylemek gerekir ki, söz konusu ithamlar belli bir ahlak anlayışına sahip bireylerin farklı ahlaki davranışları ahlaksızlık olarak görmesinden kaynaklanıyor. Normal değerlerin dayandığı referanslar farklı olunca birbirini reddetmek, yadsımak daha kolay oluyor. Bu bağlamda örnek verecek olursak; bir Müslüman yada Hristiyan’ın materyalist bir insanı ahlaksızlıkla suçlamasını toplumun büyük çoğunluğu neredeyse hayatın normal akışı gibi algılar. Oysa materyalizmin de kendi içinde geliştirdiği bir ahlak anlayışı söz konusudur. Buradaki temel problem farklı referans ve meşruiyet kaynaklarına dayanan ahlak anlayışlarının birbirine yadsımasıdır. Bir taraf referansını dine-Tanrı’ya dayandırırken diğer taraf topluma deneye bilime dayandırıyor. Haliyle birbirinden farklı düzlem ve zeminlerden hayat bulan bu anlayışlar kolaylıkla birbirini yadsıyor. Farklı referans kaynaklarının olabileceğinin kabulü beraberinde farklı ahlak anlayışlarının benimsenmesini getirmesi de varlıklarının yadsımasını ortadan kaldırabilir. Bu referans kaynaklarını örnek verecek olursak; dine dayalı dinsel ahlak, toplumsal ilişki ve iletişimi esas alan toplumsal ahlak, kişinin doğayla ilişkilerinde geliştirdiği doğal ahlak ve kişinin kendisi ile ilişkisinden doğan kişisel bireysel ahlak çeşitlenmesi genel kabul görür. O halde şöyle diyebiliriz ki; bunlar çoğu zaman (kültürel etkileşim sonucu olsa gerek) iç içe geçmek suretiyle karma ahlakla oluşturabiliyor. Toplumun çeşitliliği ve kompleks yapısı buna olanak sağlarken bu ahlak, ortam bireysel ve toplumsal çatışmalara da zemin sunabilmektedir.

Farklılaşmanın referanslar dışında birçok farklı sebebi vardır. Bunlardan en gözle görüneni coğrafi ve iklim etkenidir. Bu unsurlar insan ve toplum yaşamını hemen hemen bütün yönleriyle etkiler. Akdeniz ikliminin insanlarının mizaç üzerinde ılımlaştıran hoşgörülü sıcakkanlı olma gibi etkileri olduğu bilinir. Bu iklime zıt bir coğrafya olan dağlık kurak ve karasal iklime sahip bir alanda ise insanların sert mücadeleci, inatçı, içe kapalı karakterler geliştirmesi muhtemel bir gerçekliktir. İnsanların karakterleri üzerinde etki eden bu unsurlar insanların geliştirdiği ahlak anlayışını da doğrudan etkiler.

Coğrafyanın yer altı ve yer üstü zenginlikleri o coğrafyada geliştirilen ekonomik üretim biçimlerinin mahiyetini, biçimini ve çeşitliliğini belirler. Ekonomik üretim bireyin ve toplumun varlığını sürdürmesinde başat olan maddi unsurdur. Bu anlamda manevi unsurlardan olan ahlakı doğrudan etkiler. Örneğin yaygın nüfus katılımını sağlayan üretim biçimlerinde toplumsal dayanışmanın arttığı görülüyor. Burada çıkarların ortaklaşması ve birbirine bağımlı hale gelmesi belirleyicidir. Bir diğer örnek yaygın teknolojik kullanım öncesi köylerde uygulanan imece usulü tarlaların sürülmesi köy içindeki dayanışma ve yardımlaşma olgusunu güçlendirir. Burada ortaya çıkacak ahlak anlayışı doğal olarak toplumsal yönü ağır basan toplumsalcı bir ahlak olacaktır.

Yine nüfus faktörü bu konuda önemli bir etkendir nüfusun oranı ve yerleşim türü insanların toplumsallaşmasına ve onların kültürel etkileşimine olumlu ya da olumsuz katkıda bulunabilir. Dar bir alanda yoğun bir nüfusun barınıyor olması toplumsal düzenin sürdürülmesi açısından daha katı sınırları belirlenmiş, dominant bir ahlak anlayışını gerekli kalabilir. Aksi durumda, seyrek nüfus yerleşimlerinde ise katılığın esnekliğe dönüştüğünü ve farklı ahlaki değer yargılarının ortaya çıktığını görürüz. Nüfusun yerleşik veya göçebe olması, köy veya kent merkezli yerleşimi esas alıyor olmaları vs toplumun moral yargılarını etkileyen başka bir faktördür.

Ahlakın şekillenmesinde belirleyici olduğunu düşündüğüm ve kısa kısa değindiğim etkenlerden bir diğeri de toplumsal yapının düşünsel arka planı ve manevi birikimleridir. Bu etkinin özellikle dinselliğin yoğun ve etkin olduğu toplumlarda doğrudan ahlakı şekillendirdiğini hem tarih hem de güncel verilerden anlayabiliriz. Dinsel etkinin yoğun olduğu toplumlar açısından ahlaki kurallar aracılığıyla üyelerinin davranışı düşünüş biçimlerini ve duygularını belirlemek bir varlık yokluk meselesidir. Ahlaki norm, toplumsal yaşamın sürdürülmesinde bir yöntem veya araç iken bugünkü bir Ortadoğu toplumunda ahlaki norm (normun doğruluğu yanlışlığı bir tarafa) yaşamın kendisi temel amacı haline alabiliyor.

Evrensel Ahlak Yasası Var Mıdır?

Daha farklı örneklerle temellendirebileceğimiz farklı ahlaklar meselesi bizi ahlaki değer yargılarının anlaşılmasının mümkün olmadığını savunan subjektivist bir göreceliğe düşürmesin. Normların yere, zamana, koşullara, kısa ve toplumlara göre değişkenlik arz ediyor olması genel bir ahlak norm anlayışının mümkün olmadığı gibi bir sonuca götürmemelidir. Eğer birbirinden yalıtık, kültürel ilişki ve etkileşime hiç girmeyen hareketsiz monoton bir toplumsal yaşam anlayışı tüm dünyada olsaydı bu ideal doğru olabilirdi. Ancak insanın toplumsallaşmasının ilk aşamasından bu yana giderek artan bir toplumsal kültürel etkileşim ve iletişim olduğunu görüyoruz. Hele hele günümüz dünyası gibi küreselleşmenin hakim olduğu dünyanın küresel bir köy olarak adlandırıldığı bu koşullarda nasıl bir kültürel yalıtılmışlıktan bahsedebiliriz ki? Bir toplumda ortaya çıkan bir ahlaki norm günümüzde başka toplumlarda hızlı ve yaygın bir şekilde benimsenebilen bir norm olabiliyor. Çünkü günümüz küresel dünyası, (daha önce belirtilen ahlaki belirleyicilerden olan bireysel toplumsal çıkar benzeşmesi) hızlı ulaşım olanaklarıyla coğrafi mekan ortaklığı, iletişim teknolojilerinin sağladığı deneyimsel mirasın tüm insanlara aynı oranda etki edebilme gibi genel geçer kurallara ve ilkelere temel teşkil eden ortak bir etkileşim alanını gitgide büyütmektedir. Dolayısıyla yapılabilecek olan genel yönteme ilişkin sorgulamalar yapmak ve varsa genel ilkeler konusunda bireysel görüş ve kanaatlerini sunmaktır.

Bu bağlamda genel norm ve ilkelere ulaşma yolunda ahlaki ölçülerin zamana, mekana, toplum ve kültüre bağlı olarak değişkenlik arz ettiğinin kabulü genel geçer ahlaki ilkelere ulaşmada başlangıç niteliğinde olabilir. Yine her ahlaki normun bir toplum tarafından ortaya konduğu yönünde bir tespitte herhangi bir itirazın olabileceğini sanmıyorum. Dinsel toplumsal doğal ahlaklar gibi yine iş, ticaret, örgütsel ahlak vs sıfatlandırılmalarına baktığımızda bunların hep bir toplumsal arka planı gereksindiğini görürüz. En çelişkili kavram olan bireysel ahlakta bile bireyselliğin hayat bulması için, içinde yaşanılacak bir toplum şarttır.

Eklenebilecek bir başka özellik, her ahlaki sistem ve normun kendi içinde bir amacı barındırdığı doğrusudur. Amaçtan kopuk bir ahlak düşünemeyiz. Buradaki amaç, ahlaktan ahlaka şekilsel bir değişkenlik arz etse de öz itibarıyla ahlak bileşiğinin ortaya çıkmasına yol açan toplumsal yapının varlığını sürdürmesi gelişmesidir. Bu özelliği daha genel bir doğa yasasıyla birleştirmek mümkündür. Doğadaki her canlının temel amacı, varoluşunu daha güçlü, iyi, güzel, sağlam gibi pozitif özellikler çerçevesinde gerçekleştirmektedir. Misal, bir çiçeğin varoluşsal amacı tüm potansiyelini ortaya çıkarma yolunda güzel bir çiçek olmaktır. Potansiyelinin en uç noktasına ulaşma amacı tüm canlılara uygulayabileceği gibi bunu değer ve norm sistemimizin temeline de yerleştirebiliriz.

Daha kapsamlı sorgulama ve araştırmalarla lokal sınırlara hapsolmayan genel ahlaki ilkelerin birçok özelliği açığa çıkabilir. Buradan genel ahlaki ilkelerin işlevine ilişkin kimi noktalara değinmek evrensel ahlak rüyasının önemini anlamak açısından iyi olabilir. Bir benzetme yapacak olursak kendisi de hem ahlaktan hem toplumsallıktan uzak olmayan hukuk olgusunda normlar hiyerarşisi denen bir mimari yapılanma vardır. Bilindiği gibi ülkelerin siyasi otoritesi, zaman zaman belki yanlışlıkla belki siyasi çekişme sonucu birbiriyle çelişen yasalar yapabilmektedir. Birbirini işlevsiz kılan yasaların bulunduğu durumlarda bahsettiğimiz normlar hiyerarşisi devreye girer. Anayasal hükmün kanun maddesi karşısında esas alma durumu gibi karmaşa ve uyumsuzluğu çözmede bir durum gerekli bir tedbirdir. Bahse konu genel ahlaki normlar daha dar yerel avlak anlayışlara göre böyle bir işleve sahiptir. Günümüz dünyasındaki küreselleşme olgusu dikkate alındığında haliyle böylesi durumlar sık sık karşımıza çıkabilir. Evrensel hukuk, evrensel insan hakları ilkeleri gibi çağımızın parametrelerinin yanına evrensel ahlaki normların yerleştirilmesi yerinde olur.

Şimdiye kadar ahlakın ne olduğunu ve varoluşsal koşullarını sorguladık. Konuyu biraz daha somutlaştırmak açısından artık şu soru sorulabilir: Nasıl ahlaklı olunur ya da olabiliriz? Bu soruya ahlaki olan ve ahlak dışı olan çerçevesinde bakmak mümkündür. Ahlakın insana dair hemen hemen her şeye etki ettiğini belirttik. Ancak yine de ahlak olgusunun ortaya çıkmasının bir takım kriterleri vardır. Bu kriterlerin söz konusu olmadığı koşullarda ahlaki sorgulamalara gidemeyiz. Ahlak dışı olanı, kendinden iyi ya da kendinden kötü özelliklerine sahip olmayan durum; olay, nesne olarak tanımlayabiliriz. Örneğin atom bombasını oluşturan bileşikleri, insana dair süreçlerle ilişkilendirmeden ahlaki bir nesne olarak ele alamayız. Atom bombası, insani etki ve müdahalelere uğradığı andan itibaren ahlaki sorgulamaya çekilebilir. Çünkü bu element ve bileşikler kendi başına iyi veya kötü değildirler. İyi veya kötülük bu bileşiklerin insan kullanımına sunulduğu andan itibaren elementlere atfedilir. Bu nesneler insanlar tarafından belli amaçlar çerçevesinde iyiliğe veya kötülüğe yol açan nesneler olarak ahlak ile ilişkilendirilebilir. Yani kendi başına çevremizdeki nesnel çevreyi ahlaki bir çerçevede ele alamayız. Ahlaklılık, insanın bu dünyayla etkileşim ve iletişim geçiş sürecinde ortaya çıkıp bu nesnel dünyaya mal olur.

Ahlaki Seçimlerde İrade

Ahlakın kapsadığı alanda ise belirleyici unsur insandır. İnsanın niyeti, hedef ve bu paralelde seçimleri olmasa ahlaki alandan da bahsedilemez. Ahlaki alanın temel aktörünün insan olduğunu söyledik. Bunun yanında da bu normatif yapının oluşması için birtakım özellik ve koşullara gereksinim duyulur; bir kişinin ahlaklı olabilmesi için davranışlarını geliştirdiği konularda farklı seçeneklere sahip olması gerekir. Eğer katı bir kaderciliğin var olduğunu söyleyip her şeyin önceden belirlendiğini kabul edersek ahlaktan bahsedemeyiz. Çünkü davranışımızın yönü ve şekli bizim dışımızda bir güç tarafından belirlenmiş olduğu için bu davranışlar bizi sorumlu kılmaz. Çeşitli alternatiflerin olmadığı bir düzlemde bir seçme şansı da olmayacağından ahlaki davranış ortaya çıkmaz. Çeşitli alternatiflerin olması koşulu kendi içinde eylemi gerçekleştirenin seçim ve irade özgürlüğünü baştan varsayar. Bu süreçteki irade özgürlüğü ahlaki özne olan insan için olmazsa olmaz kabiliyetindedir. Eylemlerimizi gerçekleştirirken irade anlamında özgür olmayıp bir dış faktörün baskısı altında isek meydana gelen davranışın ahlakiliğinden söz edilemez. Misal bir kölenin sergilediği davranışlarda da iradi bir karar alma durumu olmadığı için ortaya çıkan eylemin ahlaki sorumluluğundan muaf kalır. Sorumluluk bir dış faktör olarak köleye davranış dikte edilen köle sahibine geçer. Belirtilen bu saptamayı günümüz koşullarında komutan-asker, patron-işçi, karı-koca, devlet-toplum ilişkilerine uyarlamak mümkündür. Özgürlük olgusu insanın geliştirdiği ahlaki yapı açısından çok önemlidir. Bu tespitlerden yola çıkıp şu somutlamayı yapmak mümkündür; özgürlüğü olmayanın bahsi edilen eylemden dolayı, ahlaki sorumluluğundan söz edilemez.  İnsan açısından özgür olmak, yapılan eylemlerin sorumluluğunun üstlenilmesini gerektirir. Sorumluluktan kaçınıldığında aynı zamanda ahlaklılıktan ve özgür iradeden de kaçılır.

Özgürlük-ahlak denkleminin kurulabilmesi için insanın; akıl, bilinç ve zihinsel açıdan bir yeterliliğe sahip olması gerekir. Çünkü özgür irade insan açısından orada başlıyor. Biz zihnimizde olay ve olguları değerlendirme gücüne sahip olmasaydık seçenekler arasında bir tercihte bulunup özgür bir seçimde de bulunamazdık. Zihinsel yeterliliğe sahip olup değerlendirme yapmak, buna dayalı özgür irade ile seçenekler arasında tercihte bulunmak ve yaptıklarımızın sorumluluğunu almak insanın ahlaklı olma yolunda eşgüdüm halinde geliştirmesi gereken süreçlerdir. Bu konuda son olarak belirtilebilecek bir şey de şudur: İnsan ahlaki çerçevesinde eylemlerini gerçekleştirirken kendi dışındaki diğer insanları da göz önünde bulundurup dikkate almalıdır. Eylem ve davranışlarımızın diğer insanlar üzerinde yarattığı olumlu olumsuz etkilerden sorumlu olduğumuzu bilmeliyiz. Zaten hukuk, yasa, kültür gibi ahlak da insanın toplumsallaşma sürecinde diğer insanlarla geliştirdiği ilişkinin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu olgular bireysel öneminin yanında toplumsal uyumlayıcılar konumundadırlar.

“Nasıl bir ahlak yapısı olmalı?” sorusunu toplum mühendisliği yanlışlığına girmeden cevaplamaya çalışmak bize daha doğal ve doğru sonuçlar verir. Çeşitli yönlerini sorguladığımız ahlak olgusunun varoluşsal temeli bize aradığımız cevapları kendi içinde zaten vermektedir. Ahlak ve toplum açısından kilit olgu özgürlüktür. Eğer doğanın bize sunduğu temel amaç, var olma sürecinde yaşama dönük potansiyellerimizi açığa çıkarmak ise özgürlük tüm canlı formları açısından bir zorunluluktur. Aksi durum, hayata dönük potansiyellerimizin engellenmesi olur.

Daha özgün bir varoluş biçimi olan toplumsallık ele alınacak olursa, hedeflediğimiz topluma, insana, kültüre özgürlük tercihini uygun görüyorsak, bununla birlikte gelişecek olan ahlak anlayışına da “özgürlük ahlakı” demek kanımca en doğru olandır. Bu özgürlük ahlakının işlevlerini, referanslarını, dayandığı esas etkenlerin ne olduğunu, birey ve toplum açısından şekillenişini genel ahlak olgusunun sorgulanması yoluyla ortaya koymaya çalıştık. Bu andan itibaren çerçevesi çizilen olgunun halk, toplum, örgüt, kurumlar ve kültürel boyutuyla özgün sonuçlara ulaşılması için tümdengelim, tümevarım ve karşılaştırma-kıyaslama yapılabilir. Özgürlük iddiasında olan bizler için, yaşadığımız paradigmal değişim süreci toplumsal sorunlara özgün çözüm üretmemizi zorunlu kılıyor. Bu süreci geliştirirken insana dair kavram ve toplumsal olguların köklü bir sorgulanmaya tabi tutularak bu sürece uyumlandırılması gerekir. Bu süreci sıfırdan bir şey yaratmak olarak algılamak kibirli bir yanılgıdan başka bir şey olmaz. Süreç insanın toplumun yaşadığı sorunlara çözümler geliştiren bir öze dönüş durumu olarak ele alınmalıdır. Günümüzde bir toplumsal ve ahlaki yozlaşmadan söz ediliyorsa bunun kökeninde bunların varoluşsal temellerinden uzaklaşmaları yatıyor. Yapılması gereken, var olanın yansıması değil öze dönüş yaklaşımıyla hareket etmedir. Özgürlük olgusu bu anlamıyla tüm mücadele alanları için temel bir ölçüdür.

İSHAK AYBERGÜLER

YORUM GÖNDER

ZİYARETÇİ YORUMLARI

BENZER KONULAR

ZAFERE GİDERKEN TOPLUMSAL BİRLİK ANI

15 AĞUSTOS ATILIMI KÜRDÜN ÖZGÜR TARİH YAZIMIDIR

ÖNDERLİK GERÇEKLİĞİ

KDP, TC’NİN SAHADAKİ FAAL KONTRA JİTEMİDİR

ÖNDERLİKSEL PARADİGMANIN ZAFERİ

ULUSLARARASI CEZA MAHKEMELERİNDE SAVAŞ SUÇLARI

PKK İRADELEŞEN VİCDANIN HAKİKAT KILAVUZUDUR

BARIŞ GÖRÜŞMELERİ VE TASFİYE SÜRECİ

TALİBAN - AFGANİSTAN

ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ ROMA STATÜSÜ

ORTADOĞU'DA ÇÖZÜM ARARKEN

ÖNDERLİK PARADİGMASI - ORTADOĞU

DİJİTAL MEDYADA GÜNDEM ÖNDER ÖCALAN REFERANDUMU

HALEPÇE'DEN WERXELÊ'YE KÜRTLERİN KİMYASALLA MÜCADELESİ

DEMOKRASİ İTTİFAKININ ROLÜ VE ÖNEMİ

TÜRKİYE'DE DEMOKRASİ İTTİFAKI ZAMANI

DEVRİMCİ DALGAYI YÜKSELTELİM

DÜŞMAN HUKUKU VEYA İLKEL İNTİKAMCI ZİHNİYET

SAVAŞI DOĞRU TANIMLAMAK

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI ORTADOĞU'DAKİ GERİCİLİĞİN EN BÜYÜK KALESİNİ DE YIKACAKTIR (1.BÖLÜM)

ÖNDERLİK HAKİKATİNE DOĞRU KATILMAK (1.BÖLÜM)

2021’E GERİLLA CEPHESİNDEN BAKIŞ (2.BÖLÜM)

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI ORTADOĞU'DAKİ GERİCİLİĞİN EN BÜYÜK KALESİNİ DE YIKACAKTIR (2.BÖLÜM)

ÖNDERLİK HAKİKATİNE DOĞRU KATILMAK (2.BÖLÜM)

KOBANÊ HEM BİR SAVAŞIN BAŞINI HEM DE SONUCUNU GÖSTERİYOR

HDP GENÇLİK MECLİSİ3’ÜNCÜ KONGRESİNİ AMED'DE TOPLADI

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI ORTADOĞU'DAKİ GERİCİLİĞİN EN BÜYÜK KALESİNİ DE YIKACAKTIR (3.BÖLÜM)

ÖNDERLİK HAKİKATİNE DOĞRU KATILMAK (3.BÖLÜM)

GENÇ BAŞLADIK, GENÇ BİTİRECEĞİZ

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN ÜSTLENDİĞİ GÖREVLER VE AMAÇLARI(1.BÖLÜM)

TEK ALGIMIZ ÖNDERLİK OLMALIDIR

DİRENİŞ GELENEĞİNE SAHİP ÇIKAN MAXMUR HALKI

ÖĞRETİCİ BİR DİRENİŞ YILI

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN ÜSTLENDİĞİ GÖREVLER VE AMAÇLARI(2.BÖLÜM)

KİMYASALLAR TÜRK DEVLETİNİN VAZGEÇİLMEZİ OLDU (1.BÖLÜM)

GERİLLANIN SOLUMASI İÇİN ‘GÜZEL KOKULU’ ZEHİRLİ GAZ KULLANDILAR (2.BÖLÜM)

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ(3.BÖLÜM)

KİMYASALSALDIRISI ALTINDA 40 GERİLLA SON ANA KADAR DİRENDİ (3.BÖLÜM)

BAKIRKÖY KADIN CEZAEVİ'NDE 28 TUTSAK KADIN AÇLIK GREVİNDE

HSM 2021 SAVAŞ BİLANÇOSUNU AÇIKLADI

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ(4.BÖLÜM)

DESMONT TUTU ÖZGÜR VE DEMOKRATİK KÜRDİSTAN'DA YAŞATILACAKTIR

DÜNYA KÜRT'ÜN ‘KİMYASALI DURDURUN’ ÇIĞLIĞINI DUYMADI (4.BÖLÜM-SON)

İŞGALCİ TÜRK ORDUSU ZAP'IN 3 BÖLGESİNDEN GERİ ÇEKİLDİ

DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ(5.BÖLÜM)

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI’NIN GÜÇ ALDIĞI KOŞULLAR (1.BÖLÜM)

I.WALLERSTEİN VE A.GUNTER FRANK'IN DÜNYA SİSTEMİ ANALİZİ VE A.ÖCALAN'IN MERKEZİ UYGARLIK KURAMI (1.BÖLÜM)

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI’NIN GÜÇ ALDIĞI KOŞULLAR (2.BÖLÜM)

I.WALLERSTEİN VE A.GUNTER FRANK'IN DÜNYA SİSTEMİ ANALİZİ VE A.ÖCALAN'IN MERKEZİ UYGARLIK KURAMI (2.BÖLÜM)

KDP’NİN TÜMÜ, ŞENGAL’DEKİ KAÇIŞTA SAKLIDIR

“ÖZGÜRLÜĞÜN ANLAM MELODİSİNİ YARATAN BİLGE KUŞATMADA”

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI’NIN GÜÇ ALDIĞI KOŞULLAR (3.BÖLÜM)

CPT'YE BAŞVURU: ACİLEN İMRALI'YA GİDİLMELİ

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI’NIN GÜÇ ALDIĞI KOŞULLAR (4.BÖLÜM)

KİRLİ UZLAŞMALARA KARŞI İDEOLOJİK RADİKALİZM

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI’NIN GÜÇ ALDIĞI KOŞULLAR (5.BÖLÜM)

KONGRA-GEL PARİS'TEKİ YÜRÜYÜŞE ‘SEL GİBİ AKMAYA’ ÇAĞIRDI

“ÜÇ SÜLEYMAN VE İHANET”

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI’NIN GÜÇ ALDIĞI KOŞULLAR (6.BÖLÜM)

SİYASİ TÜRBÜLANS VE İÇ MONOLOGLAR

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI’NIN GÜÇ ALDIĞI KOŞULLAR (7.BÖLÜM)

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ (8.BÖLÜM)

MAZLUMUN YANINDA ZALİMİN KARŞISINDA OLACAĞIZ

ALIŞTIRILMIŞ AKIL

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ (9.BÖLÜM)

DİJİTAL KOLONYALİZM: AMERİKAN EMPERYALİZMİNİN EVRİMİ

DEMOKRATLIĞIN ÖLÇÜSÜ

KENDİNİ ÇÖZEN İNSANIN GÜCÜ 2021 YILI GERİLLA DİRENİŞİNDE ORTAYA ÇIKMIŞTIR

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ (10.BÖLÜM)

DİRENİŞİMİZLE HESAP SORACAĞIZ

BİR DİRENİŞ TAPINAĞIYDI GİRÊ SOR (1.BÖLÜM)

DEMOKRATİKLEŞME SOKAKLARDA GELİŞİR

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ (11.BÖLÜM)

BİR DİRENİŞ TAPINAĞIYDI GİRÊ SOR (2.BÖLÜM)

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ (12.BÖLÜM)

KOMİTACI-DARBECİ GELENEK VE GLADİOCU KONTROL (1.BÖLÜM)

BİR DİRENİŞ TAPINAĞIYDI GİRÊ SOR (3.BÖLÜM)

ÖNDER APO'NUN ÇAĞRISINA BİR KEZ DAHA KULAK VERELİM!KOBANÊ'Yİ SAVUNALIM!

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ (13.BÖLÜM)

KOMİTACI-DARBECİ GELENEK VE GLADİOCU KONTROL (2.BÖLÜM)

BİR DİRENİŞ TAPINAĞIYDI GİRÊ SOR (4. BÖLÜM)

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ (14.BÖLÜM)

KOMİTACI-DARBECİ GELENEK VE GLADİOCU KONTROL (3.BÖLÜM)

BİR DİRENİŞ TAPINAĞIYDI GİRÊ SOR (5.BÖLÜM)

PKK YASAĞINA KARŞI KAMPANYA İSVİÇRE'DE HIZLANDIRILDI

DÖRDÜNCÜ STRATEJİK MÜCADELE DÖNEMİ-DEVRİMCİ HALK SAVAŞI'NIN HEDEFLERİ (15.BÖLÜM)

KOMİTACI-DARBECİ GELENEK VE GLADİOCU KONTROL (4.BÖLÜM)

TUTSAK AİLELERİNDEN 'ÇOCUKLARIMIZ İÇİN BİRLEŞELİM' ÇAĞRISI

UZUN YÜRÜYÜŞ BU YIL FRANSA'DA DÜZENLENECEK

ÖNDERLİK OLMADAN HİÇ KİMSE ÖZGÜR OLAMAZ (1.BÖLÜM)

GENÇLİK ÖRGÜTLERİNDEN İMZA KAMPANYASINA KATILIM ÇAĞRISI

‘YÜREĞİ KÜRDİSTAN İÇİN ATARDI’

ÖNDERLİK OLMADAN HİÇ KİMSE ÖZGÜR OLAMAZ (2.BÖLÜM)

İŞGALCİ TÜRK DEVLETİNDEN EFRÎN'DE BULUNAN AVESTA ŞEHİTLİĞİNE SALDIRI

KOMİTACI-DARBECİ GELENEK VE GLADİOCU KONTROL (5.BÖLÜM)

KOMİTACI-DARBECİ GELENEK VE GLADİOCU KONTROL (6.BÖLÜM)

ULUS-DEVLET ONTOLOJİSİNİN ÖZEL SAVAŞLA OLAN YAPISAL İLİŞKİSİ (1.BÖLÜM)

BİR DİL HAFIZASINI KAYBETTİĞİNDE ÖLÜR!

ÖZ YETERLİLİĞİ SAĞLAYAN BİR EKONOMİ

ULUS-DEVLET ONTOLOJİSİNİN ÖZEL SAVAŞLA OLAN YAPISAL İLİŞKİSİ (2.BÖLÜM)

ÖZÜ ARAYIP İRADELEŞEN VE SAVAŞAN KADININ ADRESİ

DEVLET BÜROKRASİYİ, SİYASET İSE DEMOKRATİK TOPLUMU İNŞA EDER (1.BÖLÜM)

DEVLET BÜROKRASİYİ, SİYASET İSE DEMOKRATİK TOPLUMU İNŞA EDER (2.BÖLÜM)

KADIN KURTULUŞ İDEOLOJİSİ TEMELİNDE ‘XWEBUN’

BAŞLANGICIN HAKİKATLE BAĞI

“ROJAVA DEVRİMİ İÇİN SEFERBERLİK ZAMANI”

TARİHİN YAZDIĞI DAVALAR VE ADALETİN SİYASETİ

TOPLUMSAL HAKİKAT TANIMI

GLADİO MERKEZİ NATO VE TÜRKİYE UZANTILARI (1.BÖLÜM)

ÜÇÜNCÜ ÇİZGİDE DİRENME ÜZERİNE

GLADİO MERKEZİ NATO VE TÜRKİYE UZANTILARI (2.BÖLÜM)

TOPLUMSAL İNSAN, ÖZGÜR İNSANDIR

ÜÇÜNCÜ YOL; HAKİKATIN PATİKASI (1.BÖLÜM)

GLADİO MERKEZİ NATO VE TÜRKİYE UZANTILARI (3.BÖLÜM)

ÜÇÜNCÜ YOL; HAKİKATIN PATİKASI (2.BÖLÜM)

GLADİO MERKEZİ NATO VE TÜRKİYE UZANTILARI (4.BÖLÜM)

ÜÇÜNCÜ YOL; HAKİKATIN PATİKASI (3.BÖLÜM)

ÜÇÜNCÜ YOL; HAKİKATIN PATİKASI (4.BÖLÜM)

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (1.BÖLÜM)

GÜNEŞİN ETRAFINDA ATEŞTEN BİR ÇEMBER: VİYAN SORAN

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (2.BÖLÜM)

YURTSEVERLİK ÖZGÜRLÜKSÜZ, ÖZGÜRLÜK YURTSEVERLİKSİZ OLMAZ

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (3.BÖLÜM)

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (4.BÖLÜM)

FAŞİZMİN TÜKENİŞİ

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (5.BÖLÜM)

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (6.BÖLÜM)

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (7.BÖLÜM)

IRAK'TA YENİ DENGELER

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (8.BÖLÜM)

KOMPLOYA KARŞI "DAĞ DELİSİ"NİN İLKESİ

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (9.BÖLÜM)

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (10.BÖLÜM)

PKK'YLE YENİDEN FİLİZLENEN ÖZGÜR EŞ YAŞAM VE KARŞILAŞILAN SORUNLAR-1

15 ŞUBAT VE ÖNDERLİK GERÇEĞİ (1.BÖLÜM)

HAKİKAT ARAYIŞCILIĞI BİR SORGULAMA İŞİDİR (11.BÖLÜM)

NORMAL SİYASET, OLAĞANÜSTÜ SİYASET VE TÜRKİYE

PKK'YLE YENİDEN FİLİZLENEN ÖZGÜR EŞ YAŞAM VE KARŞILAŞILAN SORUNLAR-2

15 ŞUBAT VE ÖNDERLİK GERÇEĞİ (2.BÖLÜM)

15 ŞUBAT VE ÖNDERLİK GERÇEĞİ (3.BÖLÜM)

15 ŞUBAT VE ÖNDERLİK GERÇEĞİ (4.BÖLÜM)

ARMANCA KOMPLOYÊ Û TÊKOŞÎNA AZADİYÊ!

KOMPLOYU 24. YILDA YENMEK

15 ŞUBAT VE ÖNDERLİK GERÇEĞİ (5.BÖLÜM)

ŞENGAL’İ, MEXMUR’U BIRAK, MUSUL VE KERKÛK İLE İLGİLEN

MUHALEFET ALTIDAN BÜYÜKTÜR

“KÜRT HALKINA KDP İHANETİNİN FATURASI AĞIR OLACAK”

ANADOLU-MEZOPOTAMYA İLİŞKİLERİNDE İKTİDAR SORUNU VE DEMOKRATİK YÖNETİM (1.BÖLÜM)

HAKİKAT ALGISI

ÖCALAN’IN ESARETİ, DEMOKRATİK KÜRTLÜĞÜN VE TÜRKLÜĞÜN ORTAK ESARETİDİR (1.BÖLÜM)

ÖZGÜRLÜK DEVRİMİ YENİ BİR AHLAKI TEMSİL EDİYOR

ANADOLU-MEZOPOTAMYA İLİŞKİLERİNDE İKTİDAR SORUNU VE DEMOKRATİK YÖNETİM 2.BÖLÜM)

ÖCALAN’IN ESARETİ, DEMOKRATİK KÜRTLÜĞÜN VE TÜRKLÜĞÜN ORTAK ESARETİDİR (2.BÖLÜM)

TARİHSEL PERSPEKTİFTEN TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ (1.BÖLÜM)

ANADOLU-MEZOPOTAMYA İLİŞKİLERİNDE İKTİDAR SORUNU VE DEMOKRATİK YÖNETİM (3.BÖLÜM)

ÖCALAN’IN ESARETİ, DEMOKRATİK KÜRTLÜĞÜN VE TÜRKLÜĞÜN ORTAK ESARETİDİR (3.BÖLÜM)

TARİHSEL PERSPEKTİFTEN TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ (2.BÖLÜM)

ANADOLU-MEZOPOTAMYA İLİŞKİLERİNDE İKTİDAR SORUNU VE DEMOKRATİK YÖNETİM (4.BÖLÜM)

DİAYDER İFTİRANAMESİ...

ÖCALAN’IN ESARETİ, DEMOKRATİK KÜRTLÜĞÜN VE TÜRKLÜĞÜN ORTAK ESARETİDİR (4.BÖLÜM)

TARİHSEL PERSPEKTİFTEN TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ (3.BÖLÜM)

İDEOLOJİSİZ İNSAN VE TOPLUM OLMAZ (1.BÖLÜM)

ANADOLU-MEZOPOTAMYA İLİŞKİLERİNDE İKTİDAR SORUNU VE DEMOKRATİK YÖNETİM (5.BÖLÜM)

DEMOKRATİK MODERNİTE DEĞERLERİNİ SİSTEME KAVUŞTURMAK (1.BÖLÜM)

EVRENSEL TARİH ANLAYIŞI

İDEOLOJİSİZ İNSAN VE TOPLUM OLMAZ (2.BÖLÜM)

ANADOLU-MEZOPOTAMYA İLİŞKİLERİNDE İKTİDAR SORUNU VE DEMOKRATİK YÖNETİM (6.BÖLÜM)

DEMOKRATİK MODERNİTE DEĞERLERİNİ SİSTEME KAVUŞTURMAK (2.BÖLÜM)

APOLİTİK İKTİDAR-POLİTİKLEŞMİŞ TOPLUM VE DEĞİŞİM

HASTA TUTSAKLARIN ONURLU DİRENİŞİ

DEMOKRATİK MODERNİTE DEĞERLERİNİ SİSTEME KAVUŞTURMAK (3.BÖLÜM)

FEMİNİZM VE ÇOĞUL KİMLİK ARAYIŞI (1.BÖLÜM)

ALEVİLER DEMOKRASİ CEPHESİYLE KAZANACAK

FEMİNİZM VE ÇOĞUL KİMLİK ARAYIŞI (2.BÖLÜM)

ALEVİLER ELEŞTİRİLERİNDE HAKLILAR ANCAK...

DEMOKRATİK KURTULUŞ VE ÇÖZÜM

DEMOKRATİK UYGARLIK DEVLETÇİ UYGARLIĞA KARŞI; TARİHLE ŞİMDİYİ YAPMAK! (1.BÖLÜM)

FEMİNİZM VE ÇOĞUL KİMLİK ARAYIŞI (3.BÖLÜM)

KENDİ GÜNDEMİNİ KAYBETMEMEK

DEMOKRATİK UYGARLIK DEVLETÇİ UYGARLIĞA KARŞI; TARİHLE ŞİMDİYİ YAPMAK! (2.BÖLÜM)

DEVLETİN ZİHNİYETİ DEĞİŞMEDEN ALEVİLİK TANINMAZ

NEFS SAVAŞI MODERNİZME KARŞI DURUŞTUR

FEMİNİZM VE ÇOĞUL KİMLİK ARAYIŞI (4.BÖLÜM)

50. ONUR YILI

DEMOKRATİK UYGARLIK DEVLETÇİ UYGARLIĞA KARŞI; TARİHLE ŞİMDİYİ YAPMAK! (3.BÖLÜM)

BEN DEĞİLSE KİM, ŞİMDİ DEĞİLSE NE ZAMAN

DEWRÊŞVARİ SAVAŞ

KENDİNE GÜVENSİZLİK ÜZERİNE (1.BÖLÜM)

ÖNDERLİKSİZ YAŞAM ÖZGÜRLÜKSÜZ YAŞAM DEMEKTİR

TÜRK ORDUSUNUN TEK ÖĞRETMENİ PKK GERİLLASIDIR

TEŞKİLAT-I MAHSUSA’DAN MİT VE SADAT’A TÜRK SUİKAST TİMLERİ (1.BÖLÜM)

BEKO MU, MEM Û ZÎN Mİ? YA DA DEVLETMİ, DEMOKRATİK ULUS MU? (1.BÖLÜM)

KENDİNE GÜVENSİZLİK ÜZERİNE (2.BÖLÜM)

“BÜYÜK ONUR SAVAŞI” EN ÇOKTA GENÇLİĞİN SAVAŞIDIR

BEKO MU, MEM Û ZÎN Mİ? YA DADEVLETMİ, DEMOKRATİK ULUS MU? (2.BÖLÜM)

KENDİNE GÜVENSİZLİK ÜZERİNE (3.BÖLÜM)

BEKO MU, MEM Û ZÎN Mİ? YA DADEVLETMİ, DEMOKRATİK ULUS MU? (3.BÖLÜM)

KÖŞELERDE RUHLARINI DAHİ SATANLAR

TARİHİ BİR BAHAR DÖNEMİ BAŞLADI

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (1.BÖLÜM)

GARP CEPHESİNDE YENİ BİR ŞEY YOK

AVRUPA OPORTÜNİZMİ DİZ ÇÖKÜYOR

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (2.BÖLÜM)

DÜNYAYA EN ÇOK ZARAR VEREN İNSAN (THOMAS MIDGLEY)

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (3.BÖLÜM)

AVRUPA'NIN KARANLIK TARİHİ: İNSANAT BAHÇELERİ

ALMAN TARZI KAN DAVACILIĞI

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (4.BÖLÜM)

İNGİLİZ SENARİSTLİĞİNDE RUS İŞGALİ NEYİ AMAÇLIYOR?

NEWROZLAŞAN BİR HALKIN DİRENİŞ ÖYKÜSÜ

SİYASİ İTFAİYECİLİK ÜZERİNE

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (5.BÖLÜM)

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (6.BÖLÜM)

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (7.BÖLÜM)

NEWROZLAŞAN HALKIN ÖYKÜSÜ (1.BÖLÜM)

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (8.BÖLÜM)

ANTİ NEWROZCULUKTAN NEWROZ HOCALIĞINA

NEWROZLAŞAN HALKIN ÖYKÜSÜ (2.BÖLÜM)

TARİHİN UTANÇ SAYFASI HALEPÇE

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (9.BÖLÜM)

BU NEWROZ ÖZGÜRLÜK NEWROZU OLACAK

NEWROZLAŞAN HALKIN ÖYKÜSÜ (3.BÖLÜM)

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (10.BÖLÜM)

8 MART DİRENİŞ RUHU NEWROZ'A DA YANSIYACAK!

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (11.BÖLÜM)

NEWROZLAŞAN HALKIN ÖYKÜSÜ (4.BÖLÜM)

''KDP'NİN DERİN DENKLEMİNDE 140'INCI MADDE''

HPG KOMUTA KONSEYİ TOPLANTISI BİZE NEYİ GÖSTERDİ?

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (12.BÖLÜM)

NEWROZLAŞAN HALKIN ÖYKÜSÜ (5.BÖLÜM)

“HELALLEŞME”

NEWROZLAŞAN HALKIN ÖYKÜSÜ (6.BÖLÜM)

ULUSAL KAHRAMANLIK ÇİZGİSİ ZAFERE YÜRÜYEN KÜRDİSTAN HALKININ YENİLMEZ GERÇEĞİDİR (13.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (1.BÖLÜM)

NEWROZLAŞAN HALKIN ÖYKÜSÜ (7.BÖLÜM)

TARİHE YENİ BİR SAYFA AÇTILAR

ANNALES VE TARİH (2.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (3.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (4.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (5.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (6.BÖLÜM)

İŞKENCE CUMHURİYETİ

ANNALES VE TARİH (7.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (8.BÖLÜM)

APOCU RUHU BU SİSTEMİ KIRMAK ÜZERİNE GELİŞTİRDİK

ANNALES VE TARİH (9.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (10.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (11.BÖLÜM)

DOĞALLAŞTIRILMIŞ BİR ÖZERKLİK TEORİSİNE DOĞRU: NİETZSCHE'NİN TAN KIZILLIĞI (1.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (12.BÖLÜM)

DOĞALLAŞTIRILMIŞ BİR ÖZERKLİK TEORİSİNE DOĞRU: NİETZSCHE'NİN TAN KIZILLIĞI (2.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (13.BÖLÜM)

1968 GENÇLİK HAREKETİ VE TÜRKİYE DEVRİMCİLERİNİN BİZE MİRASI

4 NİSAN’DA ÖNDERLİĞİMİZE EN BÜYÜK CEVAP ONU ANLAMAK UYGULAMAK VE ÖZGÜRLÜĞÜ İÇİN MÜCADELEYİ BÜYÜTMEKTİR

ANNALES VE TARİH (14.BÖLÜM)

ÜÇÜNCÜ DÜNYA SAVAŞINA KARŞI: DEVRİMCİ TUTUM

KÜRT ÖZGÜRLÜK DEVRİMİ KARŞISINDA ÇIKARILAN İHANET PROJESİDİR KDP!

ANNALES VE TARİH (15.BÖLÜM)

4 NİSAN KÜRDİSTAN VE KÜRDİSTAN TOPLUMUNDA BÜYÜK DOĞUŞUN İFADESİDİR

DOĞALLAŞTIRILMIŞ BİR ÖZERKLİK TEORİSİNE DOĞRU: NİETZSCHE'NİN TAN KIZILLIĞI (3.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (16.BÖLÜM)

DOĞALLAŞTIRILMIŞ BİR ÖZERKLİK TEORİSİNE DOĞRU: NİETZSCHE'NİN TAN KIZILLIĞI (4.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (17.BÖLÜM)

DOĞALLAŞTIRILMIŞ BİR ÖZERKLİK TEORİSİNE DOĞRU: NİETZSCHE'NİN TAN KIZILLIĞI (5.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (18.BÖLÜM)

EMPERYALİST HAKİMİYET KARŞISINDA KÜLTÜREL DİRENİŞ

ANNALES VE TARİH (19.BÖLÜM)

KAPİTALİST MODERNİTEYE KARŞI İDEOLOJİK FELSEFİK DİRENİŞ DURUŞUMUZ

SÜREÇ AKP-MHP FAŞİZMİNİN ÇÖKÜŞ SÜRECİDİR

ANNALES VE TARİH (20.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (21.BÖLÜM)

İHANETÇİ HARAMİLER VE DEYYUSLAR ÇETESİ

ANNALES VE TARİH (22.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (1.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (2.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (23.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (3.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (24.BÖLÜM)

ANNALES VE TARİH (25.BÖLÜM- SON)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (4.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (5.BÖLÜM)

DEMOKRASİ İTTİFAKI'NDA NETLİK

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (6.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (7.BÖLÜM)

YAŞAMI ÖZÜYLE BULUŞTURMANIN DİLİ; ETİK-ESTETİK (1.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (8.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (9.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (10.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (11.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (12.BÖLÜM)

KAPİTALİST MODERNİZME KARŞI ÖFKE SELİ OLMAK

VARLIK, HAKIKAT VE KÜRT GERÇEĞİ (1.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (13.BÖLÜM)

KDP VE BARZANİLER, ARTIK KÜRDİSTANİ BİR PARTİ-YÖNETİM OLARAK GÖRÜLEMEZLER

VARLIK, HAKIKAT VE KÜRT GERÇEĞİ (2.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (14.BÖLÜM)

VARLIK, HAKIKAT VE KÜRT GERÇEĞİ (3.BÖLÜM)

KURTEDÎROKA XIYANETA MALA BARZANÎ (BEŞA YEKEMÎN)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (15.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (16.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (17.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (18.BÖLÜM)

HİÇBİR DEĞERİN KALMADIĞI BİR DÜNYADA SAVAŞ

DUYGULARIN POLİTİKLEŞMESİ

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (19.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (20.BÖLÜM)

DÜŞLERE YAKILAN AĞITLAR GÜNÜMÜZDE UMUT VE UMUTSUZLUK (1.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (21.BÖLÜM)

DÜŞLERE YAKILAN AĞITLAR GÜNÜMÜZDE UMUT VE UMUTSUZLUK (2.BÖLÜM)

İNSANLIK TARİHİNİN EN ACIMASIZ 17 İŞKENCE YÖNTEMİ

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (22.BÖLÜM)

DÜŞLERE YAKILAN AĞITLAR GÜNÜMÜZDE UMUT VE UMUTSUZLUK (3.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (23.BÖLÜM)

DÜŞLERE YAKILAN AĞITLAR GÜNÜMÜZDE UMUT VE UMUTSUZLUK (4.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (24.BÖLÜM)

DUYGU ZAMAN ANLAMSALLIĞI VE YENİ HAKİKAT BİLMELERİ (25.BÖLÜM-SON)

GÖÇEBE – PROLETERLER (1.BÖLÜM)

GÖÇEBE – PROLETERLER (2.BÖLÜM)

AHLAKİ-POLİTİK TOPLUM (1.BÖLÜM)

GÖÇEBE – PROLETERLER (3.BÖLÜM)

AHLAKİ-POLİTİK TOPLUM (2.BÖLÜM)

ALMANYA, ERDOĞAN GİBİ FAŞİSTLERİ HAYATTA TUTUYOR

GÖÇEBE – PROLETERLER (4.BÖLÜM)

AHLAKİ-POLİTİK TOPLUM (3.BÖLÜM)

KÜRTLER, ÖNDERLERİYLE YENİDEN BİR DOĞUŞ YAŞADILAR

SİYASET ÜZERİNE (1.BÖLÜM)

AHLAKİLİK: ISRARLA SÖZ SÖYLEME VE EYLEM

SİYASET ÜZERİNE (2.BÖLÜM)

BİR BİLGELİK GELENEĞİ OLARAK AHLAKÇILIK

KADIN DEVRİMİ, AYNI ZAMANDA BİR ESTETİK DEVRİMİDİR

SİYASET ÜZERİNE (3.BÖLÜM)

AHLAKİ GÖRECELİK VE ÖZGÜRLÜĞÜN AHLAKI

İSMÂİLÎLİKTE HASAN SABBAH DÖNEMİ

SİYASET ÜZERİNE (4.BÖLÜM)

ORTADOĞU TOPLUMUNDA AHLAK VE POLİTİKA SORUNU

SİYASET ÜZERİNE (5.BÖLÜM)

TOPLUMUNA YABANCILAŞAN BİREYİN AHLAKİ-POLİTİK DEĞERLERLE ÇIKIŞ ARAYIŞI (1.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (6.BÖLÜM)

TOPLUMUNA YABANCILAŞAN BİREYİN AHLAKİ-POLİTİK DEĞERLERLE ÇIKIŞ ARAYIŞI (2.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (7.BÖLÜM)

CİNS MÜCADELESİNİ DOĞRU ANLAMLANDIRMAK

SORUNLAR DOĞRU TANIMLANMADAN AHLAKİ-POLİTİK TOPLUM OLUNAMAZ (1.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (8.BÖLÜM)

MAYIS ŞEHİTLERİMİZİN DİRENİŞ GELENEĞİ, MÜCADELEMİZİN TEMEL KAYNAĞIDIR

SORUNLAR DOĞRU TANIMLANMADAN AHLAKİ-POLİTİK TOPLUM OLUNAMAZ (2.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (9.BÖLÜM)

KDP VE VATAN HAİNLİĞİ

SİYASET ÜZERİNE (10.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (11.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (12.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (13.BÖLÜM)

ETİK İNSAN VE ETİK EYLEM (1.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (14.BÖLÜM)

DEVRİMSEL KOPUŞ VE BİLİNÇALTI

ETİK İNSAN VE ETİK EYLEM (2.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (15.BÖLÜM)

AHLAK VE TOPLUMSAL NORM (1.BÖLÜM)

DİRENMEK YAŞAMAKTIR!

SİYASET ÜZERİNE (16.BÖLÜM)

AHLAK VE TOPLUMSAL NORM (2.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (17.BÖLÜM)

DEVLETİN HUKUKU MU, TOPLUMUN AHLAKI MI? (1.BÖLÜM)

SİYASET ÜZERİNE (18.BÖLÜM-SON)

DEVLETİN HUKUKU MU, TOPLUMUN AHLAKI MI (2.BÖLÜM)