SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (93.BÖLÜM)
SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (93.BÖLÜM)
0 Yorum
265
17-05-2022

B- KAPİTALİST UYGARLIĞIN GELİŞİMİ VE KURUMLAŞMASI  

Kapitalist sistemin özü, serbest bırakılan emek sahiplerini, önceden belirlenen bir ücret karşılığında belirli saatler içinde çalıştırma mükellefiyetine tabi kılmasına dayanır. Kölelik sisteminde köle birey her şeyiyle ve ölünceye kadar sahibinin mülkiyetindedir. Dilediğini çalıştırır, satar, hatta öldürebilir. Bir hayvandan fazla farkı yoktur. Serflik düzeni serfin toprağa ortakçılık temelinde bağlanmasına dayanır. Toprak sahibine belli bir payda ortakçı kılınarak bağlanmaktadır. Yarı özgür bir konumdadır. Bir aileye sahip olabilmektedir. Ama topraktan kopma imkanları son derece sınırlıdır. Kapitalizmde ise kişi olarak hiç kimseye bağlı değildir. Emeğini dilediği kimseye, piyasada oluşan bir ücret karşılığında satabilmektedir. Serflik ilişkisine göre bir adım daha özgürleşmiş sayılmaktadır. Sistemin gelişmesinde ikinci belirleyici husus, üretimin endüstriyel karakteridir. Fabrika üretimi esastır. Manifaktürden fabrikaya geçiş, kapitalizmin en önemli gelişme adımıdır. Manifaktürel üretim, kol gücünün ağırlıkta olduğu ve neolitik toplumdan beri üretim tezgahları olarak bilinen usuldür. Fabrika daha çok kapitalizme özgü üretim birimidir. Toplu çalıştırmaya ve belli bir teknik temele dayanmaktadır. Kapitalizmi belirleyen üçüncü temel unsur, dayandığı teknik yapıdır. Teknik, kapitalist üretim tarzının gelişmesinde oynadığı rol kadar, ondan etkilenerek daha çok gelişme kaydetmede başta gelen unsur olmaktır. 

Teknik meselesini daha geniş açmakta yarar vardır. İnsanın doğayla ilk kurduğu ilişkiye teknik demek yerindedir. İlk taş ve değnek, ilk kullanılan tekniklerdir. Hayvanlardan daha çok bu yönüyle ayrılmaktadır. İnsanın en önemli yönü, doğayla arasına tekniği koyarak büyük bir fethe girişmesidir. İnsana doğa karşısında sınırsız güç veren olgu, kullandığı tekniktir. İnsanın neden teknik kullanmaya başladığı halen tam çözümlenememiş hususların başında gelmektedir. İnsanlık çağlarının belirlenmesinde, öneminden ötürü temel teknik unsurlar başrolü oynamaktadır. Paleolitik çağ, yontulmamış taşların temel av silahı ve koruyucu alet olarak kullanılmasıyla ayırt edilmektedir. İnsanlık, varoluşundan beri ömrünün yaklaşık yüzde doksan sekizini bu çağda geçirmiştir. Avlanma ve toplayıcılığın esas olduğu bu dönemde, taş en önemli teknik olarak insanın hizmetindedir. İkinci önemli çağ olan neolitik dönem, yontma taşlara dayanmaktadır. Çeşitli biçimlerde yontulan taşlar birçok alanda kullanılmaktadır. Bu teknikle tarım ve evcilleştirme devrimine geçilmiştir. Yontma taş toprağı eşelemede, yırtıcı hayvanlara karşı silah olarak kullanılmada, ev yapmada, kesip delmede en temel teknik olarak rol oynamaktadır. Köleci sistemin başlangıcında bakırtaş ve kalay-bakır karışımı olan tunç madeninden yapılma teknikler üretimde, ticarette ve savaşlarda en önemli rolü oynamaktadır. Keskin birçok araç haline getirilmesinde, saban ve balta olarak kullanılmasında, kapkacak ve silah aletleri haline getirilmesinde, tunç en önemli teknik araçtır. Dolayısıyla bu çağa tunç çağı denilmektedir. 

Neolitik çağ yaklaşık olarak M.Ö 10000-3000 yıllarını kapsarken, tunç çağı esas olarak M.Ö 3000-1000 yıllarını kapsamaktadır. Demir çağı, demir madenine dayalı tekniklerin geçerli olduğu daha gelişkin bir dönemi ifade etmektedir. Demirden yapma teknik araçlar tarımda, zanaatkarlıkta ve askerlikte en üstün rolü oynamaktadır. Demir tekniği insanlık tarihinin en önemli kaldıraçlarından biridir. M.Ö 1000’lerden günümüze kadar önemini koruyarak, başta gelen teknik olma rolünü sürdürmüştür. Kapitalizmin gelişiminde de en önemli teknik konumunu sürdürecektir. Demir tezgah, demir saban, demir zırhlar; zanaatkarların, çiftçinin ve askerin en yakın yardımcısı, yani tekniğidir. Çağlar açısından böyle belirlemekle birlikte, teknik baştan günümüze kadar adeta geometrik bir dizi gibi gelişimini sürdürmüş, atom ve uzay teknolojisiyle doruk noktasına varmıştır. Kapitalist sistemde tekniğin niteliğinde de devrim yaşanmaktadır. Özellikle makine tekniğinin devreye girmesi kapitalizmle bağlantılıdır. Buhar ve lokomotif makinalarıyla başlayan süreç, çığ gibi bir teknik çağa yol açmıştır. Teknik devrimde üretim tarzı belirleyici olmakla birlikte, bilimsel devrimin de rolü belirleyicidir. Bu döneme kadar ağırlıklı olarak bağımsız gelişen bilim ve teknik giderek iç içe geçecekler, biri diğerini besleyecektir. Bilim birçok yeni tekniğe yol açtığı gibi, teknik de birçok bilimsel gelişmeye esin kaynağı olacak, sınama aracı olarak hizmet edecektir. 

Kapitalist devrimin bir teknik devrimi olması, bilimin kat ettiği mesafeyle ilgilidir. İlk defa bilim ve tekniğin iç içe birbirini beslemesi üretim yapısında bir patlamaya yol açmakta, birçok doğa rezervini insanlığın hizmetine açmaktadır. Su ve rüzgar enerjisinin yanında elektrik ve atomun çekirdek enerjisini de açığa çıkarıp insanlığın hizmetine koymuştur. Canlılar alemine gen teknolojisiyle müdahale edilerek yeni mucizeler yaratılmaya çalışılmaktadır. Teknik için söylenebilecek en önemli eleştiri, kontrolden çıkıp bir canavara dönme tehlikesidir. Daha şimdiden tekniğe aşırı olarak dayalı insan yaşamı tehdit edici birçok hastalığa yol açmakta, insanın doğal özelliklerini yok etme tehlikesiyle baş başa bırakmaktadır. Bireycilik kadar toplumsal yaşamı tehdit etme yanı sürekli gelişmektedir. Bireyci insan kadar tekniğin zararlı yanlarını veya biçimlerini kontrole almak, etik sınırlar çizmek kaçınılmaz olmaktadır. Özce kapitalist üretim biçimi, makine tekniğinin devreye girmesiyle üretim tarihinde en büyük gelişmeye yol açmaktadır. İdeolojik kimlik kadar üretim yapısıyla kapitalist uygarlık, gerçekten genel tarih içinde çok keskin yükselen bir zirvesini oluşturmaktadır. Artık üretim değil, tüketim sorunları ortaya çıkmaktadır. Kapitalizmin egemen olduğu toplumlarda üretim fazlalığı ciddi sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Eskiden sorunlar üretimin bollaşmasından kaynaklanırken, daha sonraları tüketimin yetersizliğinden kaynaklanmaktadır. Üretim için artan hammadde olanakları, dış pazarlar sisteminin daha da gelişmesini beraberinde getirecektir. Giderek ucuza üretim de gelişmelerde önemli pay sahibidir. 

Denilebilir ki, kapitalizm insanlığa başta enerji olmak üzere ilk defa sınırsız üretim kaynaklarına kavuşma imkanını vermekle birlikte, sistemin kar biçimindeki sömürüye dayanması, bu potansiyeli atıl kalmak zorunda bırakacaktır. Bir anlamda üretim ilişkileri üretim güçlerini sınırlandırma konumuna geçmektedir. Teknik üzerindeki mülkiyet biçimi, sınırlı ve önemli olmayan azami kar amaçlı üretime zorlamaktadır. İnsan için zorunlu ihtiyaçlar azami kar kanununa ters düştüğünde, hemen terk edilip yüksek kar alanlarına geçilmektedir. Bir kez daha insanlık, sahip olduğu yetenekleri kendi hizmetinde dilediği gibi kullanamama ve kar sahiplerinin keyfine göre belirleme durumuyla karşılaşmaktadır. Bu olumsuzluğuna rağmen, kapitalist üretim sistemi kendini üstün bir kanıtlamayla insanlık tarihinin zirvesine oturtmaktadır. Bilimsel zihniyet, bireysel yaratıcı ruh ve insanlığı öne çeken yanıyla üretimde kendini kanıtlayan yanı bir araya geldiğinde, kapitalist toplumun üstünlüğü tartışmasızdır. İdeolojik kimliğiyle üretim biçimi olarak maddi kimliği, kendisinden önceki sistemlerin çok ilerisindedir. İdeolojik doğuşla üretim yapısının yoğunlaşan ilişkileri, sosyal ve siyasal alanda da büyük altüst oluşlara yol açarak, kendi konumlarına uygun siyasal ve sosyal kurumları oluştururlar. Sosyal ve siyasal statü çoğunlukla evrimci tarzda belirlenmekle birlikte, eski statünün çok katı ve tutucu davranması, devrimci eylemle parçalanmasını zorunlu kılabilir. Sosyal ve siyasal devrim süreçleri, eski statülerin her türlü evrimci çabayı reddetmesi ve reformasyona tabi tutulmayı kabul etmemesi durumlarında daha çok gündeme gelir. 

Bu durumlarda toplumsal bunalım derinleşir. Bunalım, aslında eski ideoloji ve kurumların yetersiz kalmasıyla yeni ideoloji ve kurumlaşmanın statü kazanmaması durumunda ortaya çıkan geçiş aşamasıdır. Eski ve yeninin her düzeyde kavgalı duruma geçişini ifade eder. Bir yandan eski olan çürümeye yol açar, yeni olan filiz halinde gelişmeye çalışır. Dönem, diğer bir deyişle devrim ve karşı devrim gibi çatışmalı karakteri ağır basan bir hal alır. Karşı-devrimin başarısı çok sert bir rejimi uygularken, devrimin başarması halinde yeni sistem daha hızlı şekillenmeye başlar. Kurumlaşmaların içerik ve biçimlenmesinde, ideolojik ve maddi tarza uyum ve hizmeti daha iyi yapacak değişimler hakim olur. İdeolojik tasarılar kurumlaşmayla resmi bir statü kazanmış olurlar. Üretim tarzı ise, yeni kurumlaşmaların uygun karar ve yönetim gücü sayesinde daha hızlı ve verimli bir yapıya kavuşur. Bu durumda sosyal ve siyasal kurumlaşmaların kendi başlarına bir anlam ifade etmediği, üstten ideolojik kimliğin doğurgan etkisi ve alttan ekonomik koşulların zorlaması sonucu oluşan bir statünün devlet durumunu ifade ettiği daha iyi anlaşılmaktadır. Devlet aslında kendi başına nötr bir araç konumundadır; üstteki ideolojik kimlikle alttaki ekonomik hakim gücün şiddetli etkisi altında bulunmaktadır. Ekonomik ve sosyal gücün kendi çıkar ilişkilerine en uygun gördüğü ideolojik kimliklerle kurduğu ittifak yeni devlet biçimini doğurmakta; eskinin uygun olmayan biçimsel yapılarını yıkarken, yeni biçimsel kurumlar oluşturarak kendi damgasını vurmaya çalışmaktadır. 

Bu durumda şekillenen yeni devlet biçiminin sınıfsal ve sosyal temeliyle ideolojik ifadeleri resmiyet kazanarak, tüm toplumsal düzenin yasal hakim gücü haline gelmekte ve yoğun propagandayla toplumun tüm kesimlerince meşruiyeti (onanması) sağlanmaktadır. En yüce organ olarak kutsanmakta ve bayrağının altında selamlanmaktadır. Tüm sınıflı toplumların yenilenmesi, buna benzer süreçleri izlemektedir. Mantık aynıdır. Biçimlenme zaman ve mekan koşullarına göre farklılık arz etmektedir. Kapitalist sınıf toplumunun, genelde tüm uygarlık birikimlerine dayanarak, feodal ideoloji ve üretim koşularının yetersizliklere düştüğü koşullarda kendi öz birikimlerini evrimsel yolla uzun bir süre geliştirdiği gözlemlenmektedir. Monarşik krallıkların siyasal reformlarda gecikmeleri ve tutucu davranmaları, 17. yüzyılda 1640’larda İngiltere’de, 18. yüzyılda 1789’da Fransa’da, 19. ve 20. yüzyıllarda birçok Avrupa ülkesinde ve dünyanın diğer ülkelerinde çalkantılı, kanlı, devrim denen olguların yaşanmasına yol açmıştır. Burjuva sınıf önderlikli bu devrimler, uygarlığın öz ve biçimini önemli oranda değişikliğe uğratmıştır. Demek ki, kişilik kazanan yeni sosyal sınıf, asıl rolünü kendi öz siyasi kurumlarını yaratmakta göstermektedir. Bir anlamda yeni sosyal sınıfın rüştünü kanıtlaması devlet olmakla mümkün olmaktadır. Devletleşmeyen sosyal sınıfın kimliği tartışmalıdır. Daha doğrusu kararsız, geçici bir statüde bulunmaktadır. Ya hakim olup resmi siyasi bir sınıf durumuna geçecektir, ya da alttan yönetilen, dolayısıyla resmi sistemin çıkarlarına göre çalıştırılan bir sınıf durumuna indirgenecektir. Üretimde en çok rol oynayan sınıf ve kesimler, düzenin temel sınıf ve tabakaları olarak yeniden mevzileneceklerdir. 

Eski sınıf ve tabakalar ise, giderek marjinal bir konuma indirgenecektir. Kapitalist uygarlıkların gelişimiyle birlikte önem kazanan ve içeriğinde önemli değişimler yaşayan kurumların başında “ülke, ulus, cumhuriyet, yurttaşlık, laiklik, demokrasi, hukuk ve insan hakları” gelmektedir. Bunlardan insan hakları kavramı her gün yeni açılımlar kazanarak genişleme göstermektedir. Tüm bu kavramlar başlangıçta ve gelişim dönemlerinde ifade ettikleri anlamı günümüz koşullarında aşmakta ve yeni anlamlara kavuşmaktadır. Toplumsal yaşamın bu en temel kavramları ve kurumlaşmalarını daha yakından görmek, kapitalist toplumun anlaşılmasını kolaylaştıracaktır.

HALKLAR ÖNDERİ ABDULLAH ÖCALAN 

YORUM GÖNDER

ZİYARETÇİ YORUMLARI

BENZER KONULAR

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (22.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (80.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (23.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (81.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (24.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (82.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (25.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (83.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (26.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (84.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (27.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (85.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (28.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (86.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (29.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (89.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (30.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (87.BÖLÜM)

BAŞKA DİLDE ANNE OLMAK (31.BÖLÜM-SON)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (88.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (90.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (91.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (92.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (93.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (94.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (95.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (96.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (97.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (98.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (99.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (100.BÖLÜM)

PKK'YE DAYATILAN TASFİYECİLİK VE TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ(1.BÖLÜM-ÖNSÖZ)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (101.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (2.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (102.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (3.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (103.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (4.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (104.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (5.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (105.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (6.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (106.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (7.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (107.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (8.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (108.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (9.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (109.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (10.BÖLÜM )

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (110.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (11.BÖLÜM )

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (111.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (12.BÖLÜM )

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (112.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (13.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (113.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (14.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (114.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (15.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (115.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (16.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (116.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (17.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (117.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (18.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (118.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (19.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (119.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (20.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (120. BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (21.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (121. BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (22.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (122. BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (23.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATIK UYGARLIĞA I CİLT (123.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (24.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (124.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (25.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (125.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (26.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (126.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (27.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (127.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (28.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (128.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (29.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (129.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (30.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (130.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (31.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (131.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (32.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (132.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (33.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (133.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (34.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (134.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (35.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA (135.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (36.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (136.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (37.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (137.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (38.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (138.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (39.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (139.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (40.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (140.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (141.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (41.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (42.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (142.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ(43.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (143.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (144.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (44.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (145.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (45.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (146.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (46.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (147.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (47.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (148.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (48.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (149.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (49.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT (150.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (50.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (51.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA I CİLT SON (151.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (152.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (52.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (153.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (53.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (154.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (54.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (155.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (55.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (156.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (56.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (157.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (57.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATIK UYGARLIĞA CİLT II (158.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (58.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (59.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (159.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (160.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (60.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (161.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (61.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (162.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (62.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (163.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (63.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (164.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (64.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UGARLIĞA CİLT II (165.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (65.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UGARLIĞA CİLT II (166.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (66.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (167.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (67.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (168.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (68.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (169.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (69.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (170.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (70.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (171.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (71.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (172.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (72.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (173.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (73.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (174.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (74.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (175.BÖLÜM)

TASFİECİLİĞİN TASFİYESİ (75.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (176.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (76.BÖLÜM)

SÜMER RAHİP DEVLETİNDEN DEMOKRATİK UYGARLIĞA CİLT II (177.BÖLÜM)

TASFİYECİLİĞİN TASFİYESİ (77.BÖLÜM)